“Bệnh thối quả là mối quan tâm lớn đối với người trồng ổi vì nó có thể gây ra tổn thất năng suất đáng kể và làm giảm chất lượng quả. Bệnh này do một số tác nhân gây bệnh nấm gây ra và có thể lây lan nhanh chóng trong điều kiện môi trường thuận lợi. Người trồng có thể sử dụng các chiến lược kiểm soát hóa học, sinh học và canh tác để quản lý bệnh.”
Nguyên nhân gây bệnh thối quả
Tác nhân gây bệnh thối quả ở ổi là một nhóm nấm đất thuộc chi Phytophthora . Cụ thể, Phytophthora parasitica và Phytophthora nicotianae var. parasitica là nguyên nhân gây bệnh, trong đó Phytophthora parasitica là loài đơn tán và có khả năng sản sinh ra bào tử trong một lần nuôi cấy.
Chu kỳ bệnh của bệnh thối quả
Xâm nhiễm: Chu kỳ bệnh bắt đầu bằng việc đưa mầm bệnh vào, có thể xảy ra thông qua các bào tử được tạo ra trên bề mặt của mô bị bệnh. Các bào tử này thường được tạo ra nhất khi nhiệt độ khoảng 25°C.
Nhiễm trùng: Khi mầm bệnh đã xâm nhập vào quả, nó sẽ lây nhiễm vào mô thực vật và phát triển. Điều này dẫn đến sự phát triển của đặc điểm tăng trưởng bông trắng của bệnh.
Bào tử hóa: Khi mầm bệnh phát triển và lớn mạnh, nó tạo ra nhiều túi bào tử và bào tử trên bề mặt của mô bị bệnh. Những bào tử này đóng vai trò là nguồn lây nhiễm quan trọng để phát triển dịch bệnh.
Lây lan: Nước mưa bắn ra từ vật liệu thực vật hoặc đất bị nhiễm bệnh có thể làm phát tán bào tử của tác nhân gây bệnh. Điều này đặc biệt có khả năng xảy ra trong thời tiết mưa hoặc khi có gió mạnh.
Nhiễm trùng thứ cấp: Khi bào tử phát tán, chúng có thể bám vào các loại trái cây hoặc cây khác, dẫn đến nhiễm trùng thứ cấp và làm bệnh lây lan thêm.
Tái nhiễm: Khi bệnh tiến triển, ngày càng có nhiều bào tử được sản sinh, dẫn đến khả năng tái nhiễm cao hơn và bệnh tiếp tục lây lan.
Nguyên nhân/Điều kiện thuận lợi cho bệnh thối quả lây lan trên đồng ruộng.
Điều kiện môi trường mát mẻ, ẩm ướt: Bệnh thối quả phát triển mạnh trong môi trường mát mẻ, ẩm ướt với độ ẩm đất cao. Những điều kiện này tạo ra môi trường lý tưởng cho sự phát triển và lây lan của mầm bệnh.
Độ ẩm cao: Độ ẩm cao rất thuận lợi cho bệnh thối quả phát triển vì nó tạo ra môi trường lý tưởng cho mầm bệnh phát triển và sinh sản.
Nhiệt độ cao: Nhiệt độ từ 28–32°C (25°C) là điều kiện thuận lợi để khởi phát bệnh thối quả. Khoảng nhiệt độ này tạo điều kiện tối ưu cho mầm bệnh lây nhiễm và lan rộng khắp quả.
Trồng cây khép kín: Trồng cây khép kín có thể làm tăng độ ẩm và giảm lưu thông không khí, tạo ra môi trường thuận lợi cho bệnh thối quả lây lan.
Triệu chứng của bệnh thối quả
Sự phát triển giống bông trắng: Vùng quả bị ảnh hưởng được bao phủ bởi sự phát triển màu trắng phát triển nhanh chóng trong thời tiết ẩm ướt.
Phát triển nhanh: Tác nhân gây bệnh có thể bao phủ gần như toàn bộ bề mặt quả trong vòng 3–4 ngày trong điều kiện thời tiết ẩm ướt.
Độ ẩm cao: Những loại quả nằm gần mặt đất và được bao phủ bởi tán lá rậm rạp dễ bị bệnh tấn công nghiêm trọng hơn, đặc biệt là trong điều kiện độ ẩm tương đối cao.
Làm mềm quả: Lớp vỏ của quả bên dưới lớp bông trở nên hơi mềm và chuyển từ màu nâu nhạt sang sẫm.
Trái cây rụng: Trái cây rụng xuống đất đặc biệt dễ bị nhiễm bệnh và thường bị ảnh hưởng nặng nề.
Quản lý bệnh thối quả ở ổi bằng phương pháp sinh học
Trichoderma: Trichoderma là một loại nấm có thể được sử dụng như một tác nhân kiểm soát sinh học cho bệnh thối quả. Các sản phẩm như Alderm, Sanjeevni, Treat Bio-Fungicide và Multiplex Nisarga có thể được sử dụng ở mức 2–3 ml/l hoặc 20 g/l để kiểm soát bệnh.
Pseudomonas: Pseudomonas là một loại vi khuẩn có thể được sử dụng để kiểm soát sự lây lan của bệnh thối quả. Bio-Jodi, Bactvipe, Ecomonas, Spot và Almonas có thể được sử dụng ở mức 20 g/l hoặc 1–3 ml/l để kiểm soát bệnh.
Glomus: Glomus là một loại nấm có thể được sử dụng như một tác nhân kiểm soát sinh học cho bệnh thối quả. Mycozoots có thể được sử dụng với tỷ lệ 0,5 g/ml/l để kiểm soát bệnh.
Quản lý bệnh thối quả ở ổi bằng phương pháp hóa học
Quản lý hóa học bệnh thối quả ở ổi bao gồm sử dụng nhiều loại thuốc diệt nấm như Profesfar SAMCONIL 500SC,..
Các loại thuốc diệt nấm khác như Vosong 800WP (0,2%) đã được chứng minh có tác dụng kiểm soát bệnh.
Biện pháp phòng ngừa để kiểm soát bệnh thối quả
Tránh trồng cây dày đặc để ngăn ngừa sự phát triển của môi trường ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển.
Chống đỡ các cành cây rủ xuống gần mặt đất để giảm nguy cơ nhiễm trùng do tiếp xúc với đất.